Japonya'da yükselen değer "İSLAM"

İslam dünyasına en uzak noktalardan birinde bulunan Japonya’nın İslam’la tanışması kayıtlara göre yaklaşık yüz yıl kadar öncesine dayanıyor. İşte o yıllara kısa bir bakışı yansıtan Japonya dosyamız...

Akif Güngör / SÜTUNHABER

Japonya'da yükselen değer "İSLAM" (日本とイスラーム)

Japonya’da Müslümanların çoğunluğunu yabancılar oluştursa da yerli halkta İslam’a büyük ilgi gösteriyor istatistiklere ve oradaki Müslümanların anlatımına göre günde ortalama olarak 35 kişi Müslüman oluyor. Yerli Japonlardan 110 bin civarında Müslüman olduğu tahmin ediliyor yabancıların ise sayısı 300 bin civarında.

Japonlar İslam ile ilk defa 1877 yılında Batılı dini düşüncelerin bir parçası olarak tanışmışlardır. Yine aynı dönemde Hz. Muhammed’in hayatı Japonca’ya tercüme edilmiştir. Fakat bu yalnızca bir bilgi ve kültürel tarihin bir parçası olarak kalmıştır.

Japonların İslam ile tanışmalarında en önemli tarih 1890 yılında Ertuğrul Firkateyni’nin Osmanlı İmparatorluğu ile Japonya arasında diplomatik ilişkilerin başlaması nedeniyle Japonya’ya yaptığı ziyaret ile olmuştur.

Ertuğrul Firkateyni’nin dönüşte batması ve 540 Türk denizcinin feci bir şekilde can vermesi ilişkilerin geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır.

Bilinen ilk Japon Müslüman 1909 yılında Müslüman olan ve ismini Ömer Yamaoka olarak değiştiren Mitsutaro Takaoka ve ticari amaçlarla Hindistan’a giden ve burada Müslüman olan adını da Ahmet Ariga olarak değiştiren Bumpaçiro Arigo’dur. Son yıllarda yapılan araştırmalarda ortaya çıkan diğer bir Japon Müslüman ise Ertuğrul Fırkateyni kazasından dolayı Türkiye’ye ziyarette bulunan ve Abdul Halit ismini alan Torajiro Yamada’dır.

I. Dünya Savaşı sırasında meydana gelen Bolşevik devriminden kaçan birkaç yüz Orta Asyalı Türkün Japonya’ya iltica etmesi azda olsa Japonya’da Müslüman bir topluluğun oluşmasına neden olmuştur. Son yıllara kadar Japonya’daki en büyük İslami grup Türklerdi.

Japonya’da ilk resmi cami 1935 yılında yukarıda belirttiğimiz Müslüman grup tarafından Kobe’de yapılmıştır. Ayrıca 1938 yılında Tokyo’da diğer bir cami inşa edilmiştir. Fakat bu tarihlerden öncede birkaç küçük mescidin varlığı bilinmektedir. İlginç bir nokta da bu camilerde hiçbir dönemde Japon bir kişi imamlık yapmamıştır.

II. Dünya Savaşı sonuna kadar Japonya’nın Güneydoğu Asya ve Çin’deki varlığı Japonya’nın Müslümanlarla formal düzeyde ilişki kurmasına neden olmuş bunun neticesinde yapılan çalışmalar savaş sonrasında duraklamıştır. 1990’lı yıllarda ise Japonya'da İslami kuruluşların sayısında artış olmuş nihai olarak da 2000 yılının Türk Diyaneti tarafından yaptırılan ve Ağustos ayında açılan Japonya'nın en büyük camisi olan Tokyo Camii açılmıştır.

Japon İmparatoru Meiji, 1889 yılında İstanbul'a özel elçiler ve bu elçilerle birlikte; Sultan Abdülhamid Han'a hediyeler bir de 'özel bir mektup' göndermişti. Özel mektupta ise Japon İmparatoru, Abdülhamid Han'dan; "İslâm dini, İslâm tarihi, İslâmın içeriği, ilim ve teknolojik gelişmeler, vakıflar, hayır kurumlar vs. konuları ile ilgili olarak kendilerine Japonca veya Fransızca olarak bilgiler," gönderilmesini rica etmişti.

Abdülhamid Han, Japon İmparatoru Meiji'nin isteklerini Şeyhülislam Cemâleddin Efendi'ye açmış ve ilk etapta; tezhipli bir Kuran-ı Kerim daha bir çok hediye elçilerle Japon İmparatoru'na gönderilmiş, diğer istediği bilgiler için de süre istenmişti.

Daha sonra Japon İmparatoru Meiji'nin, İslam Dini ile ilgili istediği bilgiler, Şeyhülislam Cemâleddin Efendi'nin başkanlığında bir heyet tarafından hazırlanır ve gönderilir.

Kültürel alış veriş faaliyetleri adı altında İstanbul'dan Japonya'ya giden devrin İslam tebliğcileri, orada Japon halkı ile iyi ilişkiler tesis ediyorlar, İslâm dinini anlatıyorlardı. Bu durum üstü kapalı bir şekilde de olsa, Japon Sarayı'na ve üst düzeydeki insanlara kadar sirayet etmişti. Faaliyetleri öyle bir noktaya ulaşmıştı ki, Japon İmpratoru Meiji İslam dini ile çok yakından ilgilenmeye başladı.

İşte bu sebeple II. Abdülhamid Han'a özel mektup yazarak, İslam Dini ile ilgili çok ama çok teferruatlı bilgiler istemişti. İmparator Meiji, II.Abdulhamid'e Osmanlı Padişahı vasfı dolayısıyla değil, İslâm Halifesi olması nedeniyle özel mektup yazmıştı. Sultan Abdülhamid Han'da İmparator'un İslâm Dini ile ilgili istediği bilgileri göndermiş ve O'nu İslâm'a davet etmişti. Bu mektup Japonya'da arşivlerde gizli olarak saklanmaktadır.

Japonya’da İslam’ın yayılmasına en büyük katkılardan birini sunan Japonların halen saygı ile andıkları Abdurreşid İbrahim Uzak Doğu’nun bu parlayan yıldızına çok ehemmiyet veriyordu. Ona göre bu coğrafyanın Batı esaret ve zulmünden kurtulması Japonya’nın süpergüç olmasından geçiyordu. Ahlaken “Müslüman” olan bu millette İslamiyetin kısa zamanda inkişaf edeceğini ümid ediyordu:

“Sorunuz şimdi de Japonlar nasıl millettir?
Onu tasvire zafer-yâb (amacına ulaşan) olamam hayrettir.
Şu kadar söyleyeyim; din-i mübinin orada,
Ruh-u feyyazı yayılmış yalnız şekli: Buda.
Siz gidin saffet-i İslam’ı Japonlarda görün.
O küçük boylu, büyük milletin efradı bugün.
Müslümanlıktaki erkan-ı sıyanette ferid.
Müslüman denmek için eksiği ancak tevhid.”

“Müslümanlık sanırım parlayacaktır orada

Sâde, Osmanlıların gayreti lazım arada.”

Abdurreşid İbrahim’den sonra da Japonya’da İslam’ın yükselmesinde en büyük katkılardan biride Nimetullah Hoca’dır. Nimetullah Hoca Japon halkının gönlünü feth etmiş yolda yürürken dahi Japonlara İslam’ı büyük bir özveri ile anlatmıştır. Japonya’da Müslümanların artmasında İslam Kültür Merkezi ve Tokyo Cami’nin çalışmaları büyük bir önem katmaktadır.

Görüştüğümüz Japon Müslüman kardeşlerimizin gözünde Türkiye’nin ve Osmanlı’nın apayrı bir önemi var.

“Bizler Türklerin büyük özverileri sayesinde İslam’la müşerref olduk” diyen Süleyman Hamanaka İslam’la tanışmasında Tokyo Cami’nin yanından geçerken duyduğu ezan sesi etkili olmuş.

Hamanaka’dan Budizm ile geçtiği İslam’ı karşılaştırmasını istediğimizde “Kardeşim neyini karşılaştırayım biri çöllerde ki bir kaktüs diğeri gönülleri aydınlatan bir gül” cevabını aldık.

Japonya Müslüman Öğrenciler Grubu’ndan olan ve Ertuğrul Firkateyni hakkında yaptığı bir ödevle İslam’a ilgi duyan Kaaede Kimura’da İslam’ın Japon öğrenciler arasında yayılması için çalışacağını çünkü çok güzel bir din olduğunu büyük bir gururla anlattı.

İslam’la nasıl tanıştığını sorduğumuz bir diğer Japon Müslüman kardeşimizin cevabı ise bizi bayağı güldürdü. Shiroi Hikata Osaka Camii’nin duvarı yanında bir arkadaşını beklerken kafasına duvardan bir toprak parçası düşmüş “ne oluyor diye kafamı kaldırdığımda İslam’ın ışığını gördüm” diyen Hikata “sonradan gördüğüm şey kubbenin parlayan hilaliymiş ama Müslüman oldum bir kere bu güzel yoldan dönülür mü?” diye espirili bir cevap verdi sorumuza. Shiroi Hikata bugünlerde 5 arkadaşıyla Kur’an öğrenemeye başladığını büyük bir sevinçle bizlere ilettiğini söyledi.

Japonya’da bulunan Türk arkadaşlarımıza Japonların neden bu kadar kolay Müslüman olduklarını sorduğumuzda “Japonlar çalışkan bir millet İslam çalışmayı emrediyor, Japonlar temizliğe ve aileye önem veriyor İslam’da öyle bu ve benzeri nedenler Japonlar arasında İslam’a ilgiyi arttırıyor ama buradaki tebliğ çalışmaları yeterli değil, her ne kadar İslami bir artış olsa da Hıristiyanlar çok daha iyi çalışıyor, İslam bu ülkede özveri ile anlatılsa hızla yayılır” diyorlar.

Son söz olarak; İslam Japon halkı arasında yayılmaya devam ediyor sebep olanlardan Allah razı olsun.

Japonya'nın ilk Müslümanları

Japonya’daki camilerin listesi

SÜTUNHABER